Hemin Mukriyani
لە ئاسۆیەکی دوورەدەست ئاوابوو زەردەی پایزی دەتگوت بووکێکی بێ نازە پەردە جێ دێڵێ بە زیزی پەڵەهەورێکی چڵکنە گرتی سووچێکی ئاسمان گەڵای زەردی دارێک وەری زریان بردی بەرەو نەمان جووتێک کۆتری سەر بەکڵاوە هەڵکورماون لە سوانەیەک دیارە لەو دەوروبەرانە پێیان شک دێ هێلانەیەک پاساریی سەر داری کۆڵان فڕە و جیکەیان لێ بڕا قەل فڕی... فڕی... تا ون بوو هەر ڕووڕەشیی خۆی پێ بڕا شەپۆڵێک مۆسیقای بەسۆز هات و ڕابورد بە بن گوێمدا شوێنێکی بۆ خۆی کردەوە لە ناخی دڵی توێ توێمدا ئاخر کۆڵی بۆ بردە ژوور باربەرێکی درێژی ڕووت دەرکی دووکانی گاڵە دا مام حاجی یو بەرەو ماڵ بزووت نازدارێکی چارشێوبەسەر بە تەنیشتمدا تێپەڕی بە غار هات و توند قیژاندی ڕووتەڵەیەک بە بەدفەڕی کەمێک ڕاوەستا جا ڕابورد ئەو لاوەی جاددەی دەپێوا دیاربوو خێسێکی دابوویە ئەو شۆخە لەبن چارشێوا کیژێک خۆی لە ژوور کوتاوە دەرکەی حەوشەکەی پێوەدا ئیتر شوێنەواری جوانی بەدی ناکەم لەم نێوەدا تا تاریکان پەیدا دەبێ چۆڵ و چۆڵتر دەبێ جادە نە دێتە دەر کیژی لەبار نە ڕادەبرێ لاوی سادە هەوا بوولێڵە، ئاو لێڵە گوڵ سیس بووە، گەڵا زەردە تەنانەت ڕەنگی گۆڕاوە ئەم دیوار و دار و بەردە تەماشای هەر شتێ دەکەم ڕەنگی پایزی گرتووە جوانی خۆی لێ شاردوومەوە دزێوی ڕیزی گرتووە چاوم لە ئاسمان بڕی دڵم هێندەی دیکە گیرا گەلێک بیرەوەریی کۆنم لەپڕ هاتنەوە بە بیرا ئارام ئارام بە لۆژە لۆژ ئەوا بەرەو ماڵ بوومەوە نە کەس لە پێشمدا دەڕوا نە کەس دیارە بەدوومەوە نا نا ناڕۆم، مەلەی دەکەم لەنێو دەریای مەندی خەیاڵ داهێزاو و ڕووگرژ، تووڕە دڵ پڕ تاسە، مێشک بەتاڵ ئاخ، دیسان ڕووپەڕێک دڕا لە ڕۆژئەژمێری تەمەنم ئاخ، دیسان شەو داهاتەوە من هەروا دوورە وەتەنم ئاخ، دیسان چوومە ژێر باڵی ڕەشی شەوگاری تەنیایی ئاخ، دەبێ دیسان بچێژم ژەهراوی تاڵی جودایی ئاخ، دیسان دەبێ ڕابوێرم لە ژوورێکی سارد و سڕدا دەگەڵ ئازار دەستەملان بم تا بەیان لە نوێنی شڕدا دەڕۆم، دەترسم، دەلەرزم لە پەلاماری مۆتەی شەو داد لە دەس ئەم دڵەی بە خەم وای لە دەس ئەم چاوەی بێ خەو دەڕۆم تا سەر پێکەوەنێم دەگەڵ زام و دەرد و ئێشم دەڕۆم تا شەوێکی پایز من شەونخوونی بکێشم دوور قاقایەکم گوێ لێ بوو دەتگوت گوللەم پێوە دەنێ چۆن بە ئێوارەی پایزیش ئی وا هەیە پێ بکەنێ خەیاڵم ببوو بە وشە نەمزانی کەس بەدوامەوە دەنگێکی لەرزۆک و نەرم بە ئەسپایی جوابی دامەوە: بەڵێ هەن و یەکجار زۆرن بازرگانی فرمێسک و خوێن بەڵێ هەن و پێ دەکەنن بە سەر بە هەش، بە مل بە کوێن بەڵێ هەن و پێ دەکەنن بە من، بە تۆ، بە هەزاران بە داخی باوککوژراوان بە هەنیسکی هەتیوباران بە نەزانی، بە نەخۆشی، بە تاریکان، بە شەوەزەنگ بە زنجیر، بە تەناف، بە دار بە گرتووخانەی تەڕ و تەنگ بە بۆکوڕووز بە چڕەدووکەڵ بە هاڵاو، بە گڕ، بە ئاگر بە تەم، بە مژ، بە هوڕە، بە دۆک بە تۆفانی وڵاتداگر بە بوومەلەرزە، ڕەشەبا بە سووتمان و زیان و زەڕ بە هەرچی خراپ و شوومە بە گشت دەسکردی خوای شەڕ بە ناڵە، بە کوڵ، بە گریان بە سینگکوتان، بە ڕووڕنین بە بەرگی ڕەش، بە چاوی سوور بە گۆڕخانە، بە کۆڕی شین بە کەلاوە، بە کوندەبوو بە دیواری هەرەس هێناو بە داوێنی تیتۆڵ تیتۆڵ بە ئانیشکی پینەکراو بە نووکە نووکی بێوەژن بە هانە هانی ماندووان بە زیڕە زیڕی منداڵان بە نووزەی نیوە زیندووان بە نەڕە نەڕی جەللادان بە قرمە قرمی شەست تیران بە ویڕە ویڕی قەمچییان بە ئەشکەنجەی ڕووناکبیران بە چڵکی یەخەی کرێکار بە کەفی سەر شانی جووتێر بە پەچە و ڕووبەند، بە خەنجەر بە یەک نەبوونی مێ و نێر بە قەڵەمی بەزیوی کول بە زمانی لەبندا بڕاو بە دەرکی داخراوی فێرگە بە کتێب و دەفتەری دڕاو لە قامووسی ئەوانەدا بەزەیی مانای نەماوە بێزیان لە بزە هەڵدەستێ وازیان لە خوێن و زووخاوە هەر دڵۆپی خوێنی لاوێ بۆ وان یاقووتێکی سوورە هەر تکەی فرمێسکی کیژێ بۆ وان مرواریی بەرموورە هەناسەی ساردی ئاواران کۆشکی ئەوان گەرم دەکا لەشی ڕەق و زگی برسی جێ پاروویان نەرم دەکا سەرمایەی وان لەگەڕدا بێ، با زۆر دەرک بەقوڕ گیرێ دۆلار لە برەو نەکەوێ با کۆڵەوار بێ داپیرێ دەبا خوێن بێ و سەران بەرێ چەرخی کارگەیان بگەڕێ پێ دەکەنن، پێ دەکەنن بە بڵێسەی ئاگری شەڕێ گوتم: کە وا بوو، ئاشنا بەشی ئێمە لەنێو چوونە گوتی نا، نا، دوور بنواڕە... دوور بنواڕە... ئاسۆ ڕوونە...
Le asoyekî dûredest awabû zerdey payzî Detgut bûkêkî bê naze perde cê dêlê be zîzî Pelehewrêkî çilkine girtî sûçêkî asman Gelay zerdî darêk werî ziryan birdî berew neman Cûtêk kotrî ser beklawe helkurmawin le swaneyek Dyare lew dewruberane pêyan şik dê hêlaneyek Pasarîy ser darî kolan fire û cîkeyan lê bira Qel firî... firî... ta win bû her rûreşîy xoy pê bira Şepolêk mosîqay besoz hat û raburd be bin gwêmda Şwênêkî bo xoy kirdewe le naxî dilî twê twêmda Axir kolî bo birde jûr barberêkî dirêjî rût Derkî dûkanî gale da mam hacî yu berew mal bizût Nazdarêkî çarşêwbeser be tenîştimda têperî Be xar hat û tund qîjandî rûteleyek be bedferî Kemêk rawesta ca raburd ew lawey caddey depêwa Dyarbû xêsêkî dabûye ew şoxe lebin çarşêwa Kîjêk xoy le jûr kutawe derkey hewşekey pêweda Îtir şwênewarî cwanî bedî nakem lem nêweda Ta tarîkan peyda debê çol û çoltir debê cade Ne dête der kîjî lebar ne radebrê lawî sade Hewa bûlêle, aw lêle gul sîs buwe, gela zerde Tenanet rengî gorawe em dîwar û dar û berde Temaşay her şitê dekem rengî payzî girtuwe Cwanî xoy lê şardûmewe dizêwî rîzî girtuwe Çawim le asman birî dilim hêndey dîke gîra Gelêk bîrewerîy konim lepir hatnewe be bîra Aram aram be loje loj ewa berew mal bûmewe Ne kes le pêşmida derwa ne kes dyare bedûmewe Na na narom, meley dekem lenêw deryay mendî xeyal Dahêzaw û rûgirj, tûre dil pir tase, mêşk betal Ax, dîsan rûperêk dira le roj’ejmêrî temenim Ax, dîsan şew dahatewe min herwa dûre wetenim Ax, dîsan çûme jêr balî reşî şewgarî tenyayî Ax, debê dîsan biçêjim jehrawî talî cudayî Ax, dîsan debê rabwêrim le jûrêkî sard û sirda Degel azar destemlan bim ta beyan le nwênî şirda Derom, detirsim, delerzim le pelamarî motey şew Dad le des em diley be xem way le des em çawey bê xew Derom ta ser pêkewenêm degel zam û derd û êşim Derom ta şewêkî payz min şewnxûnî bikêşim Dûr qaqayekim gwê lê bû detgut gullem pêwe denê Çon be êwarey payzîş î wa heye pê bikenê Xeyalim bibû be wişe nemzanî kes bedwamewe Dengêkî lerzok û nerim be espayî cwabî damewe: Belê hen û yekcar zorin bazirganî firmêsk û xwên Belê hen û pê dekenin be ser be heş, be mil be kwên Belê hen û pê dekenin be min, be to, be hezaran Be daxî bawkikujrawan be henîskî hetîwbaran Be nezanî, be nexoşî, be tarîkan, be şewezeng Be zincîr, be tenaf, be dar be girtûxaney ter û teng Be bokurûz be çiredûkel be halaw, be gir, be agir Be tem, be mij, be hure, be dok be tofanî wilatdagir Be bûmelerze, reşeba be sûtman û zyan û zer Be herçî xirap û şûme be gişt deskirdî xway şer Be nale, be kul, be giryan be sîngikutan, be rûrnîn Be bergî reş, be çawî sûr be gorxane, be korî şîn Be kelawe, be kundebû be dîwarî heres hênaw Be dawênî tîtol tîtol be anîşkî pînekiraw Be nûke nûkî bêwejin be hane hanî manduwan Be zîre zîrî mindalan be nûzey nîwe zînduwan Be nere nerî celladan be qirme qirmî şest tîran Be wîre wîrî qemçîyan be eşkencey rûnakbîran Be çilkî yexey kirêkar be kefî ser şanî cûtêr Be peçe û rûbend, be xencer be yek nebûnî mê û nêr Be qelemî bezîwî kul be zimanî lebnida biraw Be derkî daxrawî fêrge be kitêb û defterî diraw Le qamûsî ewaneda bezeyî manay nemawe Bêzyan le bize heldestê wazyan le xwên û zûxawe Her dilopî xwênî lawê bo wan yaqûtêkî sûre Her tikey firmêskî kîjê bo wan mirwarîy bermûre Henasey sardî awaran koşkî ewan germ deka Leşî req û zigî birsî cê parûyan nerim deka Sermayey wan legerda bê, ba zor derk bequr gîrê Dolar le birew nekewê ba kolewar bê dapîrê Deba xwên bê û seran berê çerxî kargeyan bigerê Pê dekenin, pê dekenin be bilêsey agirî şerê Gutim: ke wa bû, aşna beşî ême lenêw çûne Gutî na, na, dûr binware... Dûr binware... aso rûne...